Gelukkig Werken volgens Herman Wijffels

Standaard

cb111010_061.tifProf. dr. Herman Wijffels (1942) is als hoogleraar Duurzaamheid en Maatschappelijke Verandering verbonden aan het Utrecht Sustainability Institute (USI) van de Universiteit Utrecht. Tijdens zijn loopbaan bekleedde hij diverse vooraanstaande functies waaronder voorzitter van de hoofddirectie van Rabobank Nederland, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER) en Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington. (foto: Charlotte Bogaert)

Wat verstaat u onder gelukkig werken?
In mijn denken probeer ik altijd de vraag te beantwoorden: wat is nou de finaliteit der dingen? Wat is het uiteindelijke doel waar we naar streven? Het meest hanteerbare begrip dat ik daarover wereldwijd tegenkom is menselijke waardigheid. De hele manier waarop we leven is een groot project ter bevordering van de menselijke waardigheid. Dan kom je vervolgens bij de vraag: wat is dat dan? Mijn invulling zou zijn, dat alle mensen zodanig kunnen leven dat ze hun volle potentie ontwikkelen. En al doende een zinvolle bijdrage leveren aan het functioneren van de samenleving. Je komt op de wereld als een bundeltje potentie. Het leven is in zekere zin een opdracht om die potentie zo ver mogelijk te ontwikkelen. De enige manier om dat te doen, is om in interactie met andere mensen en je omgeving een bijdrage te leveren aan het functioneren van die omgeving.
Gelukkig werken is – in het perspectief van de finaliteit der dingen – jezelf naar jouw mogelijkheden ontwikkelen en met die mogelijkheden jouw bijdrage leveren aan het functioneren van de samenleving. Dat is de samenleving in allerlei vormen: de familie waartoe je behoort, de organisatie waarin je werkzaam bent en de samenleving in algemene zin.

Is gelukkig werken maakbaar?
Je kunt omstandigheden creëren waarin gelukkig werken wordt bevorderd. De meeste organisaties zijn nog steeds piramidaal gestructureerd. Dat betekent dat het gros van de mensen functioneert in een context waarin ze vooral opdrachten van anderen uitvoeren. Anderen bepalen wat zij al of niet mogen doen. De ruimte om naar eigen inzicht te werken, is in dit soort organisaties beperkt. Dit hindert mensen in gelukkig werken.
Mijn theorie is dat veel mensen naar hun werk gaan in de wetenschap dat hun volledige potentie daar niet gewenst is. Mensen krijgen eigenlijk in dat soort organisaties de boodschap mee: “Als je naar je werk komt, dan kun je beter de helft van jezelf thuis laten want dat hebben we hier niet nodig.” Daar word je niet gelukkig van!

pyramids

Voorbij Stachanov en Taylor
De organisaties van gisteren – de piramides – passen niet meer bij de mensen van nu en zeker niet bij de mensen van morgen. Dat is een gevolg van het feit dat de mensen van nu op basis van een ander bewustzijn opereren, dan 100 jaar geleden. Toen waren er op de arbeidsmarkt maar weinig mensen met een behoorlijke opleiding. Dus de weinigen die dat wel hadden werden in de top van de piramide gezet en maakten structuren, waardoor velen uitvoerden wat zij hadden bedacht. Dat was toen een efficiënte manier van organiseren. Maar inmiddels zijn we 100 jaar verder, voorbij Stachanov en Taylor. We hebben 100 jaar geïnvesteerd in de opleiding van mensen. We hebben enorme emancipatieprojecten uitgevoerd. Het bewustzijn van mensen – met name over hun individualiteit – is enorm toegenomen. We hebben inmiddels een situatie waarin bijna iedereen een behoorlijke opleiding heeft. Vaak ook een opleiding die hem of haar geschikt maakt om zich op een specifiek onderdeel te specialiseren. Veel van onze organisaties staan echter nog in de oude stand. Maar de mensen van nu, zijn niet meer de mensen van toen. Er zit een enorme mismatch tussen de manier waarop we georganiseerd zijn (nog) – volgens de beginselen van de industriële maatschappij – en de geëmancipeerde wereld met behoorlijk opgeleide mensen die inmiddels zelf potentie hebben om dingen te beoordelen.

Dit is een onderdeel van het interview dat arbeids- en organisatiepsycholoog Erwin Klappe met Herman Wijffels voerde voor zijn boek Florerende Leiders (in 2015 verwacht). In dit boek vertellen dé gezichten van de positieve psychologie over hun (visie op) bevlogenheid en geluk in werk.

Advertisements

Reageren?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s